Banimi fiskal në Shqipëri: çfarë ka rëndësi

Me pak fjalë

Regjistrimi në AIRE është një hap regjistri. Nuk është, vetëm, provë se nuk je më banor fiskal në Itali. Ligji italian shikon thelbin: ku jeton vërtet, ku janë lidhjet e tua, sa ditë kalon në secilin vend.

Për këdo që transferon banimin në Shqipëri pasoja praktike është e thjeshtë: ia vlen që transferimi të jetë i vërtetë dhe i dokumentuar mirë, dhe ia vlen ta bisedosh me një commercialista përpara se të lëvizësh, jo më pas. Është hapi ku një profesionist e meriton vërtet koston e vet.

Dy gjëra të ndryshme: regjistri dhe taksat

AIRE është regjistri i italianëve me banim jashtë, i mbajtur nga komuna dhe konsullata. Ka të bëjë me regjistrin. Banimi fiskal, përkundrazi, ndjek rregullat e kodit të tatimit mbi të ardhurat (TUIR-it). Janë dy plane të ndryshme, dhe i dyti ka më shumë rëndësi se i pari kur bëhet fjalë për taksat.

Kjo duket qartë në ligj: regjistrimi në AIRE heq prezumimin e lidhur me regjistrin, por nuk e mbyll çështjen vetëm.

Çfarë thotë ligji (neni 2 i TUIR-it)

Që nga viti 2024 një person konsiderohet banor fiskal në Itali nëse, për pjesën më të madhe të vitit (më shumë se 183 ditë, edhe jo të njëpasnjëshme), ndodhet në të paktën një nga këto situata:

• ka në Itali banimin e zakonshëm;
• ka në Itali domicilin, i kuptuar tani si vendi ku zhvillohen kryesisht marrëdhëniet personale dhe familjare;
• është fizikisht i pranishëm në territorin italian;
• është i regjistruar në regjistrin e popullsisë banuese (ky është një prezumim, që pranon provë të kundërt).

Regjistrimi në AIRE të nxjerr nga regjistri i banorëve, kështu që ai prezumim nuk luan më kundër teje. Por mbeten kriteret e tjera. Nëse lidhjet e tua kryesore familjare, shtëpia jote e faktit ose pjesa më e madhe e ditëve mbeten në Itali, banimi fiskal mund të jetë ende italian, pavarësisht vulës së AIRE-s.

Pse peshon ndryshimi

Nëse banimi është vërtet në Shqipëri, tabloja ndryshon: për shembull një pension privat mund të tatohet vetëm në Shqipëri, siç shpjegon udhëzuesi mbi tatimin e pensioneve.

Nëse, përkundrazi, banimi konsiderohet ende italian, vlejnë detyrimet e një banori: tatimi mbi të ardhurat kudo që prodhohen dhe monitorimi fiskal i pasurive dhe llogarive të mbajtura jashtë (formulari RW). Është ndryshimi mes një transferimi të fortë dhe një të brishti, dhe pasojat, në rastin e një pozicioni të brishtë, mund të jenë të konsiderueshme.

Çfarë e bën të fortë një transferim

Fjala kyçe është thelbi. Një transferim qëndron kur qendra e jetës zhvendoset vërtet: shtëpia ku jeton, koha që kalon në vend, lidhjet e përditshme. Një adresë në letër nuk mjafton.

Ka rëndësi gjithashtu të mund ta provosh të gjithë këtë, me qetësi dhe me kohë: kontrata e shtëpisë në Shqipëri, faturat në emrin tënd, gjurmët e ditëve të pranisë, rrënjosja graduale e jetës atje. Sa më e qëndrueshme dhe e dokumentuar të jetë situata, aq më i qartë pozicioni yt. Kjo nuk është një marifet fiskal: është thjesht të jetosh aty ku thua se jeton, dhe të mbash provën e saj.

Kur dy vendet nuk pajtohen

Mund të ndodhë që të dyja shtetet të të konsiderojnë banor. Për këto raste konventa mes Italisë dhe Shqipërisë parashikon rregulla zgjidhjeje, të bazuara mbi elemente si banesa e përhershme dhe qendra e interesave jetike, që shërbejnë për të përcaktuar një shtet të vetëm banimi. Është terren teknik, dhe jo terren për t'u përballur vetëm.

Këshilla e ndershme

Ky është udhëzuesi ku gjëja më e dobishme që mund të të themi është vetëm një: përpara se të transferosh banimin, fol me një commercialista. Planifikimi i bërë paraprakisht, mbi situatën tënde të vërtetë, vlen shumë më tepër se çdo rregullim i provuar pasi gjërat kanë ndodhur.

Ky udhëzues shpjegon rregullin e përgjithshëm dhe nuk është këshillë fiskale ose ligjore. Për pozicionin tënd referenca është një profesionist i kualifikuar. Nëse do, mund të të ndihmojmë të rendisësh pyetjet që t'i çosh atij: na shkruani, pa asnjë detyrim.